NORMAPME - zasady normalizacji

Zasady normalizacji

Normalizacja jest dobrowolnym procesem opartym na zasadach konsensusu pomiędzy różnymi uczestnikami rynku (przemysłem, konsumentami, pracownikami, władzami publicznymi, etc). Wykonywana jest przez niezawisłe instytucje normalizacyjne, działające na poziomach narodowych, europejskim i międzynarodowym.

Zadaniem norm jest dostarczanie technicznych rozwiązań dla producentów starających się o zgodność z dyrektywami UE. Wypracowanie takich norm zostało przypisane organizacjom normalizacyjnym przez Komisję Europejską. W danym poleceniu normalizacyjnym określane są wytyczne, według których normy powinny być wypracowywane tak, aby spełniały wymagania podstawowe dyrektyw. Wszystkie normy nowego podejścia muszą być oparte na wiedzy naukowej, dopasowane do celu i dające się łatwo modyfikować, tak aby mogły dotrzymać kroku innowacjom technicznym. W momencie, kiedy norma staje się dostępna, producent może zadeklarować zgodność swojego produktu z normą. Władze publiczne mogą wtedy domniemywać, że dany produkt spełnia wymagania podstawowe dyrektyw. Dane produkty mogą być zatem wprowadzone na rynek w oparciu o deklarację producenta i prostą procedurę certyfikacyjną. Elastyczne przepisy nowego podejścia zezwalają producentom na użycie innych mechanizmów niż normy zharmonizowane dla udowodnienia zgodności z dyrektywą, zachęcają tym samym do innowacyjności.

Aktorzy normalizacji europejskiej & międzynarodowej

Komisja Europejska: jednym z jej zadań jest właśnie regulacja normalizacji europejskiej. Jest odpowiedzialna za wypracowywanie dyrektyw Nowego Podejścia oraz wydawanie mandatów (na ich podstawie pisane są normy) dla CEN, CENELEC i ETSI .
EFTA: Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu, zrzeszające Islandię, Lichtenstein, Norwegię & Szwajcarię, uczestniczące w normalizacji europejskiej zgodnie z traktatem o EEA (Europejskim Obszarem Gospodarczym).
CEN: Europejska multisektoralna organizacja normalizacyjna, aktywna we wszystkich dziedzinach z wyjątkiem elektotechniki i telekomunikacji.
CENELEC: Europejska organizacja odpowiedzialna za normalizację dziedzin elektrotechnicznych.
ETSI: Europejska organizacja normująca sektor telekomunikacji.
Narodowe Organizacje Normalizacyjne: wypracowujące normy narodowe i implementujące normy europejskie imiędzynarodowe w ich prawodawstwo narodowe.
ISO: Międzynarodowa multisektoralna organizacja normalizacyjna, aktywna we wszystkich dziedzinach z wyjątkiem elektotechniki i telekomunikacji.
IEC:Międzynarodowa organizacja odpowiedzialna za normalizację dziedzin elektrotechniczynch.
ITU: Międzynarodowa organizacja normująca sektor telekomunikacji.

Normy: od potrzeby do realizacji

Propozycje projektów norm (zarówno ze strony sektora prywatnego lub publicznego):

mogą zostać przedłożone przez członka CEN/CENELEC/ETSI;
mogą zostać przedstawione przez gremia techniczne CEN/ CENELEC/ ETSI;
mogą zostać zainicjowane przez Komisję Europejską lub EFTA, gdy europejskim organizacjom normalizacyjnym zostaną przekazane pełnomocnictwa wynikające z dyrektyw Nowego Podejścia;
mogą zostać przedstawione przez organizacje międzynarodowe, europejskie organizacje handlowe, zawodowe, techniczne lub też instytuty naukowe.

Reguły proceduralne określające czy dany projekt będzie kontynuowany oraz w jaki w jaki sposób przebiegać będą nad nim prace, różnią się w zależności od organu normalizacyjnego.

Normy zostają wypracowane przez komitety techniczne zgodnie z WTO Code of the Good Practice for the Preparation, Adoption and Application of Standards. Poza wskazanym kodeksem, filarami europejskiej normalizacji technicznej są następujące reguły:

stillstand: stillstand to zasada przyjęta przez kraje EEA (Europejskiego Obszaru Gospodarczego), które zobowiązują się do wstrzymania krajowych prac normalizacyjnych jeżeli podjęto w tym zakresie prace na poziomie europejskim lub międzynarodowym. W przeciwnym razie harmonizacja, do której się zmierza mogłaby zostać zakłócona;
głosowanie ważone;
implementacja: normy europejskie powinny zostać wdrożone w system norm krajowych (zazwyczaj w ciągu sześciu miesięcy po ich przyjęciu);
wycofanie konfliktujących norm.

Współpraca z organizacjami międzynarodowymi

Wewnątrzwspólnotowa wymiana stanowi zasadniczą część handlu zagranicznego krajów Unii Europejskiej, jednak szybko stało się jasne, że konieczny jest związek między normami europejskimi a międzynarodowymi. Podpisano, więc dwie umowy ustalające reguły współpracy między europejskimi a międzynarodowymi organizacjami normalizacyjnymi. Układ Wiedeński (the Vienna Agreement) reguluje współpracę między CEN i ISO, a Układ Dreźnieński (Dresden Agreement) między CENELEC a IEC. Celem jest szeroka wymiana informacji i wypracowywanie norm w bliskiej współpracy. Układy te przede wszystkim ustalają adaptację norm międzynarodowych w niezmienionej formie do systemu norm europejskich.

TOP